جاج

معنی:

1. مرغ، چرګه (د ښځینه مرغ یا چرګې ته ویل کیږي)
2. (استعاره) بیړه یا بې صبره ښځه

مثالونه:

• زما په کور کې یوه جاج لري چې هره ورځ هګۍ ورکوي.
• هغه ډیره جاج ده، هیڅ څه نه شي انتظار کولی.

مترادف: چرګه، مرغه

متضاد: خروس (د نارینه مرغ یا چرګ ته ویل کیږي)

ولسي ادب

معنی:
ولسي ادب د خلکو د شفاهي یا لیکلي ادبياتو هغه برخه ده چې د عامو خلکو له خوا رامنځته شوی او د هغوی د ژوند، کلتور، باورونو، او تجربو انعکاس دی. دا ډول ادب معمولاً د فولکلور، لوک ګیتانو، کیسو، متلونو، او نورو شفاهي ډولونو په بڼه شتون لري.

مثالونه:

• د افغانستان په ولسي ادب کې د "ملنگ جان" او "خوشحال خان خټک" اشعار شامل دي.
• ولسي ادب د یوې ټولنې د تاریخي او کلتوري میراث مهمه برخه ده.

متضاد:

• رسمي ادب
• کلاسیک ادب

مرتبط اصطلاحات:

• فولکلور
• شفاهي ادب
• لوک ادب

ولسي ادبیات

معنی

ولسي ادبیات د یو قوم یا ټولنې شفاهي او لیکلي ادبیات ته ویل کیږي چې د هغې د کلتور، تاریخ، عقایدو او سنتونو انعکاس دی. دا ادبیات معمولاً د خلکو په ژبه او د هغوی په ذهنیت جوړ شوي وي.

ډولونه

• فولکلور (لوک ادبیات): د قصو، متلونو، ټکې ټکې، سندرې او نورو شفاهي روایتونو مجموعه.
• لوک سندرې: د خلکو په ژبه جوړې شوې سندرې چې د هغوی د احساساتو او تجربو بیانگرې دي.
• لوک قصې: د خلکو په منځ کې مشهورې کیسې چې د نسلونو په اوږدو کې لیږدول شوي دي.
• متلونه او مثلونه: د ژوندي تجربو او اخلاقي پوهاوي لرونکي جملهګانې.

مثالونه

• متل: "هګۍ په لاس کې د مرغۍ په سر کې."
• لوک سندره: "ستا سترګې مې ښکلي دي، زما زړه مې وړي دي."

اړوند اصطلاحات

• شفاهي ادبیات
• لوک کلتور
• دودیزه کیسه

NULL

غرر

English Translation:

• Danger, risk, peril

Definition in Pashto:

• خطر، ګواښ، هغه حالت چې په کې د زیان یا ناورین احتمال وي

Examples:

• Pashto: زه په غرر کې یم.
  English: I am in danger.

• Pashto: دا کار ډیر غرر لري.
  English: This task is very risky.

Synonyms in Pashto:

• خطر (khatar), ګواښ (gwāṣ̌), اندیښنه (andekhᶕna)

Antonyms in Pashto:

• امنیت (amniat), سوله (sola), خوندیتوب (khwanditob)

Notes:

• غرر په عامه ژبه کې د خطر یا ګواښ په معنی کارول کېږي.

استعباد

English: Enslavement, subjugation
Definition: د یو چا د آزادۍ او حقوقو له منځه وړل، د یو چا د ځانګړو حقوقو او آزادۍ سلب کول.
Example: استعباد د انسانانو د حقوقو سخت ګډوډی دی.
Example Translation: Enslavement is a severe violation of human rights.

NULL

تالیمی
تعریف:
تالیمی د یوې ځانګړې ډلې یا ډلې ته اړوند، د یوې ډلې یا ډلې څخه چې د یوې ځانګړې سیمې یا کلتور سره تړاو لري.

مثالونه:

• دا د تالیمو خلک دي.
• تالیمي ژبه د دې سیمې اصلي ژبه ده.

متضاد:

• ناتالیمی (چې د یوې ځانګړې ډلې یا سیمې سره تړاو نلري)

نږدې کلمې:

• سیمه ییز
• قومي
• کلتوري

یادښت:
دا کلمه معمولاً د یوې ځانګړې قومي یا سیمه ییزې ډلې د توصیف لپاره کارول کیږي.

تایمنی

English to Pashto:

Safety / Security

Pashto Explanation:

تایمنی یو حالت یا شرایط دی چې د خطر، زیان، یا ناروغۍ څخه خوندیتوب ښیي. دا د شخصي، ټولنیز، یا چاپیریال امنیت سره تړاو لري.

مثالونه:

• د کور تایمنی (Home safety)
• د سړک تایمنی (Road safety)
• د کارځای تایمني مقررات (Workplace safety regulations)

مترادفونه:

• امنیت
• خوندیتوب
• محافظت

نمزدکونه

English Translation:

• Drizzle (light rain)

Definition in Pashto:

• نمزدکونه د باران یوه لږه بڼه ده چې د وریځو څخه په لږ مقدار او نرمۍ سره راځي.

Examples:

• Pashto: نن سهار نمزدکونه وه، نو باغ ته نه ولاړم.
• English: There was drizzle this morning, so I didn’t go to the garden.

Synonyms:

• پښه (light rain/mist)
• لږ باران (slight rain)

Related Terms:

• باران (rain)
• وریځه (cloud)

Notes:

• دا د باران یوه لږه او نرمه بڼه ده چې معمولاً د ګرمیو په موسم کې واقع کیږي.

ایړونه
تعریف: د "ایړ" جمع دی، چې د ګاونډي یا نږدې اوسیدونکي په معنا دی.
مثال: زموږ کلي کې ټول ایړونه خوښ او مرسته کوونکي دي.

نغوږېده
معنی:

1. نغوږېده د نغوږېدل فعل دی چې په پښتو کې د "ږغېدل" یا "اورېدل کېدل" معنی لري. دا فعل د غږ او اورېدو سره اړیکه لري.
2. د یو غږ یا خبر د اورېدو وړتیا ته اشاره کوي.

مثال:

• "ستا خبرې په ټول ځای کې نغوږېدې" (ستا خبرې په ټول ځای کې اورېدل کېدې).

متضاد:

• نااورېدل کېدل

نږدې لغتونه:

• اورېدل
• واورېدل
• غږېدل