مبادی

معنی:

1. بنیادی، اساسي، ابتدائي (لومړني، بنسټیز)

   • مبادی علوم (لومړني علوم)

2. اصول، قواعد (د یوې موضوع یا علم بنسټیز قوانین)

   • مبادی فقه (د فقه اساسي اصول)

مشتق:

• مبدا (سرچینه، اصل)

متضاد:

• متقدم (پخوانی)
• متأخر (وروسته)

نوټ: دا لغت په رسمي او علمي متنونو کې ډیر کارول کیږي.

په ظلم شويو د تعلیماتو پېداګوژي

تعریف (Definition):

په ظلم شويو د تعلیماتو پېداګوژي د پاولو فریر (Paulo Freire) له خوا رامنځته شوې یوه تعلیمي تیوري ده چې د ظلم او استعمار په شرایطو کې د خلکو د ازادۍ او خپلواکۍ لپاره د تعلیماتو رول تحلیل کوي. دا تیوري د یادونې او انتقادي فکر له لارې د خلکو د خپلواکۍ لپاره مبارزه کوي.

اصلي مفکورې (Key Concepts):

1. بانکي تعلیمي سیسټم (Banking Model of Education):

   • د استاد او زده کونکي ترمنځ یوه غیر مساوي اړیکه چې زده کونکي یوازې معلومات ترلاسه کوي او استاد یې "ډپو" کوي.
   • دا سیسټم د خلکو د انفعال او تابعیت لامل ګرځي.

2. انتقادي شعور (Critical Consciousness - "Conscientização"):

   • د خلکو د خپلواکۍ لپاره د حقیقت پوهیدل او د ظلم پر وړاندې د مقاومت کولو وړتیا.

3. مسلکي تعلیم (Problem-posing Education):

   • د استاد او زده کونکي ترمنځ یوه ډیالوژیکه اړیکه چې د پوښتنو او څېړنې له لارې د خلکو د خپلواکۍ لپاره کار کوي.

اهمیت (Importance):

• دا تیوري د تعلیماتو د سیاسي او ټولنیز رول په اړه بحث کوي.
• د ظلم شويو خلکو ته د خپلواکۍ او عدالت لپاره د مبارزې وسيله برابروي.

سرچینې (References):

• "Pedagogy of the Oppressed" لیکوال: Paulo Freire (1970).

NULL

NULL

oppressed

English to Pashto:
مظلوم (mazloom)

Definition (Pashto to Pashto):
هغه څوک چې د ظلم او نابرابري سره مخ وي، چې د نورو له خوا ځورول کېږي او حقونه يې نه ورکول کېږي.

Example Sentence:
مظلوم خلک د خپلو حقونو لپاره مبارزه کوي.
(Oppressed people fight for their rights.)

تګابي

• تعریف: د تګ او راتګ عمل، سفر، حرکت
• مثال: زه د ښار څخه کلي ته تګابي کوم.
• متضاد: درنښت، استوګنه

تګاب

معنی:
تګاب د "تګ" او "آب" څخه جوړ شوی دی چې معنی یې د اوبو تګ یا جریان دی.

مثال:

• د سیند تګاب ډیر تیز دی. (د سیند جریان ډیر تیز دی)

متضاد:

• ودرېدل (دریدل)

نږدې معنی:

• جریان
• بهېدل

NULL

بخښنه

NULL

سپړني

• تعریف: سپړنه کول، سپړل، د یو شی یا موضوع په اړه څیړنه او تحلیل کول.
• مثال: هغه د مقالې سپړني کوي. (هغه د مقالې تحلیل کوي.)
• مترادف: تحلیل، څیړنه، مطالعه

ولونل

تعریف:
ولونل د "ولول" فعل دی چې د لوستلو عمل ته اشاره کوي. دا د یوې کتاب، متن، یا هر ډول لیکل شوي مواد د پوهیدو او درک کولو لپاره کارول کېږي.

مثالونه:

• زه کتاب ولولم. (ما کتاب ولوله.)
• هغه ورځ په ورځ اخبار ولوي. (هغه هر ورځ اخبار لوستي.)

متضاد:

• نه لوستل

نږدې لغتونه:

• مطالعه کول
• پښه کول