جنسي او تناسلي روغتیایي پاملرنه

انګلیسي: immigration enforcement
پښتو: د کډوالۍ پلي کول

immigrant communities

پښتو ژباړه:

• کډوال ټولنې (kadwal tolane)
• مهاجر ټولنې (mohajir tolane)

تفصيلي تشريح: کډوال ټولنې هغه ټولنې دي چې د بېلابېلو هېوادونو څخه راغلي کډوال په کې ژوند کوي. دا ټولنې معمولاً خپل کلتوري عناصر، ژبې، دودونه او مذهبي عقیدې ساتي او په هم وخت کې د میزبان هېواد په ټولنه کې ادغام کېږي. د دې ټولنو غړي ډېری وختونه د کار، زده کړې، یا د ښه راتلونکي لپاره په بل هېواد کې میشتېږي.

مثالونه:

• د افغان کډوال ټولنه په جرمني کې (Da Afghan kadwal tolana pa Germany ke)
• د سوریې مهاجر ټولنه په ترکیې کې (Da Syria mohajir tolana pa Turkey ke)

single interview

په پښتو کې:

• یوازینی مرکه (Yawazeeni marka) - د یوازې یو مرکې په توګه
• یوه مرکه (Yawa marka) - د یوې مرکې په معنی
• یو ځل مرکه (Yo dzal marka) - یو ځل کیدونکې مرکه

توضیح: دا اصطلاح د کاري مرکو یا څیړنو په برخه کې کارول کېږي چې په هغه کې یوازې یوه مرکه ترسره کېږي، نه څو مرکې. دا د ګڼو مرکو (multiple interviews) برعکس دی.

مثالونه:

• د دې دندې لپاره یوازینی مرکه به وي. (Da de danda lapara yawazeeni marka ba wee) - دې دندې لپاره یوازې یوه مرکه به وي.
• ما یوه مرکه ترسره کړه. (Ma yawa marka tarsara kra) - ما یوه مرکه ترسره کړه.

د تولیدمثل روغتیا پاملرنه
د تولیدمثل روغتیا خدمات

په انګلیسي کې:

Reproductive Health Care

توضیح:

دا هغه روغتیایی خدمات دي چې د نارینه او ښځینه د تولیدمثل سیستم سره تړاو لري. په دې کې د حاملګي، زېږون، د ماشومتوب مخنیوي، د جنسي لارو چارو ناروغۍ درملنه، د ناباروري درملنه، او د جنسي روغتیا پوهه شاملېږي. د تولیدمثل روغتیا پاملرنه د ټولنې د روغتیا یوه اړینه برخه ده چې د خلکو د ژوند کیفیت او ټولنیزې روغتیا سره مرسته کوي.

د کارولو بېلګې:

• په جملو کې:

  • "د تولیدمثل روغتیا خدمات د ټولنې د روغتیا یوه بنسټیزه اړتیا ده."
  • "په ښځو کې د تولیدمثل روغتیا پاملرنه د هغوی د حقونو یوه برخه ده."

• په خبرو کې:

  • "د تولیدمثل روغتیا پاملرنه باید د هر چا لاسرسي وړ وي."
  • "دا خدمات د ناروغیو د مخنیوي او درملنې لپاره اړین دي."

نږدې اصطلاحات:

• د ماشومتوب کنټرول (Birth Control)
• د جنسي روغتیا (Sexual Health)
• د حاملګي پاملرنه (Prenatal Care)
• د زېږون وروسته پاملرنه (Postnatal Care)

په پښتو کلتور کې کارول:

په پښتو ټولنه کې، د تولیدمثل روغتیا موضوع د پوهې او روغتیایی اسانتياوو د کمښت له امله حساسه بلل کېږي. د دې خدماتو وړاندیز کول د ښځو او نجونو د روغتیا د ښه والي لپاره ډیر اړین دي، خو د کلتوري حساسیتونو په پام کې نیولو سره باید ترسره شي.

واډان
د پښتو ژبې معنی:
واډان د "واډه" (ټوټه، پارچه) د جمعې بڼه ده، چې د څو ټوټو یا پارچو په معنی کارول کېږي.

د کارونې بېلګه:

• هغه د لرګیو واډان راټول کړل. (هغه د لرګیو ټوټې راټولې کړې).

نږدې توري/مترادف:

• ټوټې، پارچې، برخې.

ښاپېرو

د کلمې ډول: نوم (د ښځو د پوښاک یوه برخه)

معنی/تعریف: ښاپېرو د ښځو د پوښاک یوه ځانګړې او ډېره مهمه برخه ده چې په پښتنو سیمو کې کارېږي. دا یو اوږد، پراخ او ډېر ویشت جام دی چې ښځه یې د سر نه تر پښو پورې پوښي. ښاپېرو په عمومي توګه د تور، نیلي، شین او سور رنګونو په ډیزاین کې جوړېږي او پر سر یې د تور یا رنګینو ګوتو یو اوږد پوښ (ګونډۍ) وي. دا د پښتنو ښځو د ځانګړي کلتور، درناوي او پاکۍ نښه بلل کېږي.

مثالونه:

• هغې خپل ښاپېرو په ښکلي ډول په سر کړی و.
• د واده په مراسمو کې ښځې ښاپېرو اغوستې وې.
• دا ښاپېرو د هغې مور په لاس جوړه شوې ده.

مترادف/ورته معنی لرونکي کلمې:

• چادر (په ځینو سیمو کې کارول کېږي خو د ښاپېرو په پرتله عامه او ډېر ویشته نه ده)
• برقع (دا بیا ډېرې ځانګړې او ګڼې پوښ لرونکې چادر ده، ښاپېرو ته نږدې نه ده)

اړوند/مرتبط کلمې:

• لګۍ: د ښځو د سر پوښ.
• خمار: د سر او سینې پوښ.
• پرډۍ: د ښځو د مخ پوښ.
• شلوار قمیض: د ښځو د پوښاک اصلي جامې.

scarce
کمیاب
کم شتون لرونکی
لږ

manage
انګلیسي: manage
پښتو:

• اداره کول (اداره کول)
• کنټرول کول (کنټرول کول)
• سمبالول (سمبالول)
• چلول (چلول)

مثالونه:

• He manages a big company.
  هغه یو لوی شرکت اداره کوي.
• She can manage the situation.
  هغه کولی شي چې وضعیت سمبال کړي.

NULL