مرتکب
د تلفظ: murtakib
د کلیمې ډول: نوم (اسم)
د کلیمې جنس: نارینه (مذکر)

معنی/تعریف:

• هغه څوک چې یو کار، عمل، یا جرم ترسره کړی وي؛ مجرم.
• د یوې چارې، غلطۍ، یا جرم مسئول شخص.

مثال:

• هغه د جرم مرتکب و.
• د پېښې مرتکب تر اوسه ونه موندل شو.

مترادف/ورته کلیمې:

• مجرم
• تېری کار
• گناه کار

متضاد/برعکس کلیمې:

• بې گناه
• قرباني

نوټ: دا کلیمه په عمومي توگه د منفي کارونو (لکه جرم، تېري، غلطۍ) لپاره کارول کېږي.

ایان

معنی:

• پلار (پلار)
• پدر (پدر)

مثال:

• زه د خپل ایان سره ښار ته ځم. (زه د خپل پلار سره ښار ته ځم.)
• ستا ایان څه وایی؟ (ستا پلار څه وایی؟)

یادښت: دا کلمه په پښتو کې د پلار یا پدر په معنی کارول کېږي.

ایان الله

معنی:

• د الله په نوم (پیل کول)
• د الله په نامه
• د الله په شان او صفت

تفصیل: دا یوه عربي عبارت ده چې په پښتو کې د "د الله په نوم" په معنی کارول کېږي. دا د هر کار، خبرې، یا عمل د پیل لپاره د تبرک او برکت په توګه ویل کېږي. د اسلامي کلتور او دیني تعلیماتو له مخې، د هر څه پیل د الله (ج) په نوم کول سنت دی.

کارول:

• د کتاب لوستل پیل کول.
• د خوراک خوړلو دمخه.
• د سفر پیل کې.
• د هر مهم کار پیل کې.

مثال:

• ایان الله، زه درس پیلوم. (د الله په نوم، زه درس پیلوم.)
• ایان الله ووایاست. (د الله په نوم ووایاست.)

نوټ: دا د "بسم الله الرحمن الرحیم" لنډه بڼه ده چې په عامه ژبه کې کارول کېږي.

طلحه
د طلحه معنی او تشریح

۱. د نباتاتو په برخه کې:

• طلحه د یوې ونې نوم دی چې په پښتو کې د سپینې یا سپین ځای ونې په نوم هم یادیږي.
• په علمي اصطلاح کې دا ونه د Acacia ډولونو پورې اړه لري، چې په وچو سیمو کې وده کوي.
• د طلحې ونې څانګې او پاڼې ډېرې نازکې وي او ځینې وختونه د څارویو د خواړو په توګه کارول کېږي.

۲. په ادبياتو کې:

• په پښتو شاعرۍ او ادب کې طلحه د طبیعت د توصیف په ډګر کې کارول کېږي.
• مثال:
  "د طلحې په څانګو کې مرغۍ چیرې دي؟"

۳. نور کارونې:

• د طلحې ونې لرګی د سون موادو او د جوړښتونو په کارولو کې هم کارول کېږي.
• په ځینې کلتوري چارو کې د طلحې ونې ته مقدس حیثیت هم ورکول کېږي.

۴. متلونه او اصطلاحات:

• "طلحه په صحرا کې" – د تنهائۍ یا یوازیتوب استعاره.
• "د طلحې سایې" – د آرامۍ او سوکالۍ نماد.

۵. انګلیسي معادل:

• Acacia tree (په ځانګړې توګه د Acacia nilotica یا Acacia arabica ډولونه).

۶. یادونه:

• په مختلفو سیمو کې د طلحې ونې بڼه او ځانګړنې توپیر لري، خو عموماً دا ونه د وچ اقلیم سره سمون لري.

مطابقت
د لغت مانا:
مطابقت په پښتو کې د "مناسبت"، "موافقت"، "همغږي"، او "منطبق کېدل" په مانا دی. دا د یوې شی، حالت، یا شرایطو سره د بل شی، حالت، یا شرایطو د سمون، جوړجاړي، یا همغږۍ څرګندوي.

د کارولو بېلګې:
۱. د دوی نظریات سره مطابقت نه لري.
۲. دا پلان د اوسني وضعیت سره مطابقت لري.
۳. زموږ د کارونو مطابقت د موخو سره اړین دی.

مترادف لغات:

• همغږي
• موافقت
• مناسبت
• سمون
• جوړجاړی

متضاد لغات:

• بې همغږي
• اختلاف
• بې مناسبتي
• ناجوړجاړی

کیفیت
د کلمې ډول: نوم (اسم)
د کلمې معنی:
۱. د یوې شی یا کار ښه یا بد والی؛ د یو شی خاصیت، ځانګړتیا یا درجه.
۲. د یو شی ماهیت یا جوهر.
۳. د یو محصول یا خدمت د معیار درجه.

مثالونه:

• د دې کمپنۍ محصولات لوړ کیفیت لري.
• هغه د خپل کار په کیفیت کې ډیر پاملرنه کوي.
• د هوا کیفیت نن ورځ ښه دی.

مترادف کلمې:

• درجه
• معیار
• خاصیت
• ځانګړتیا

متضاد کلمې:

• بې کیفیتي
• کمزوري

Take care

په پښتو کې:

• پاملرنه وکړئ (په رسمي او غیر رسمي ډول کارول کیږي)
• په ځان پام کړئ (د ځان ساتنې لپاره ویل کیږي)
• خبردار اوسئ (د احتیاط په معنی)

معنی:
دا جمله د ښه والي، احتیاط، او پاملرنې لپاره کارول کیږي. په خبرو کې د ډېرښت او مینې څرګندولو لپاره هم کارېږي.

مثالونه:

• Take care on the road. → په لاره کې پاملرنه وکړئ.
• Take care of yourself. → په ځان پام کړئ.
• Goodbye, take care! → خداۍ په امان، پاملرنه وکړئ!

مترادفې:

• Be careful → محتاط اوسئ
• Look after yourself → په ځان پام کړئ

WhatsApp
واتس‌اپ

تعریف:
واتس‌اپ یو وړیا پیغام رسونکی او ویډیو غږیز اپلیکیشن دی چې د انټرنیټ له لارې کاروونکو ته د متن، غږیز پیغامونو، ویډیو پیغامونو، فایلونو، عکسونو او موقعیت شریکولو امکان برابروي. دا اپلیکیشن د فیسبوک شرکت لخوا چلول کېږي او په ټوله نړۍ کې د اړیکو لپاره پراخه کارول کېږي.

بېلګې:

• زه په واتس‌اپ کې خپلې کورنۍ سره اړیکه ساتم.
• هغه مې په واتس‌اپ کې یو ویډیو پیغام راولیږه.

مترادف:

• پیغام رسونکی اپلیکیشن
• ټیلیګرام (د یو بل اپلیکیشن په توګه)

اړوند اصطلاح:

• آنلاین اړیکه
• ګروپ چټ
• انډ-تو-انډ انکرپشن

بورسري (bursary)
مانه: د زده کړو یا څېړنو لپاره مالي مرسته یا گرانټ چې په ځانګړې توګه زده کوونکو ته ورکول کېږي. دا عموماً د مالیې د کمولو یا د زده کړو لګښت پوره کولو لپاره کارول کېږي.

مثال:

• هغه د پوهنتون بورسري ترلاسه کړه. (He received a university bursary.)
• د بورسري غوښتنه باید په وخت سره وسپارل شي. (The bursary application must be submitted on time.)

مترادف: مالي مرسته، گرانټ، اسکالرشپ

لویدو
د لویدو معنی:

• انګلیسي: To see, to look, to observe
• د لویدو ډول: فعل (verb)
• د لویدو زمانه: اوسنی زمانه (present tense)

د لویدو مثالونه:

• زه یو ښکلی منظره لویم. (I see a beautiful scenery.)
• هغه په ستوریو لوېږي. (He/She looks at the stars.)

د لویدو مترادفونه:

• کتل (to look)
• لیدل (to see)
• مشاهده کول (to observe)

د لویدو متضادونه:

• پټول (to hide)
• نه لیدل (to not see)

نوټ: دا فعل په پښتو کې د "لیدل" یا "کتل" په معنی کارول کېږي.